Do góry
Botox na zmarszczki

Botox – wszystko o botoksie

Botox – relaksacja zmarszczek mimicznych twarzy

Żyjemy coraz dłużej, nasz komfort życia poprawia się z jednego dziesięciolecia na drugie. Nic zatem dziwnego, że każdy z nas chce przez jak najdłuższy czas cieszyć się nie tylko dobrym zdrowiem, ale także wyglądem. Kult piękna i młodości sprawia, że w ostatnich latach nieokiełznany rynek estetyczny co roku dostarcza nam setki nowych preparatów i substancji zarówno pielęgnacyjnych jak i odmładzających. Nie da się ukryć, że do najpopularniejszych z nich należy lek – Botox oraz substancja nawilżająca – kwas hialuronowy.

Botox jest okrzyknięty przez wiele celebrytek eliksirem młodości. W błyskawiczny sposób wysyła nasze zmarszczki na urlop. Pomimo, że często nadużywany i mylony z zabiegami chirurgii plastycznej posiada również niechlubną reputację, to jednak nie da się ukryć, że iniekcje z botoksem są zaraz po powiększaniu ust jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów medycyny estetycznej.

Botox czy botoks?

Botox/Vistabel to nazwa handlowa preparatu zawierającego toksynę botulinową typu A, popularnie nazywaną botoksem, produkowaną przez koncern Allergan z siedzibą w Dublinie. Jest to pierwszy i oryginalny preparat zawierający właśnie tą substancję leczniczą. Jest też najdłużej stosowanym preparatem na rynku i najlepiej sprawdzonym. Botox – jest nazwą zastrzeżoną i powinna być stosowana przez lekarzy i gabinety, które stosują właśnie ten oryginalny preparat. Osoby stosujące alternatywne produkty często opisują zabiegi przeprowadzane w swoich gabinetach hasłami „botoks”, aby nie naruszać zakazu używania nazwy handlowej preparatu, aczkolwiek pragną równocześnie przypisać dobroczynne działanie tej substancji preparatom podobnym które stosują w swoich gabinetach. Warto jednak zaznaczyć, iż nie oznacza to, że są preparatami gorszymi. W ich składzie znajduje się albowiem również substancja czynna – czyli toksyna botulinowa typu A. Efekt zabiegu zależy jednakże od wielu innych czynników.

 

Skąd wziął się Botox?

Toksyna botulinowa typu A zawdzięcza swoje początki belgijskiemu odkrywcy Emile Pierre van Ermenghen’neowi, który to w 1897 roku odkrył i nazwał bakterie Clostridium Botulinum w zepsutych przetworach mięsnych. Wyizolowanie natomiast czystej toksyny botulinowej nastąpiło jednak w roku 1944, w amerykańskim ośrodku badania broni biologicznej w Fort Detrick. Tak, toksyna botulinowa jest jedną z najsilniejszych trucizn znanych ludzkości, dlatego znajduje się w grupie substancji należących do broni biologicznych.

Na szczęście…

w medycynie stosuje się niezwykle małe dawki toksyny botulinowej wywołujący jedynie efekt terapeutyczny.

U kresu lat 70-tych XX wieku toksynę wytwarzaną przez bakterie Clostridium Botulinum zaczęto stosować w neurologii ze względu na właściwości zwiotczające. Aktualnie zgodnie z ulotką wskazania do stosowania Botox’u w neurologii stanowią:

Zaburzenia neurologiczne:

  •  Ogniskowe przykurcze (spastyczność) związane z dynamiczną deformacją stopy końsko- szpotawej spowodowanej spastycznością (przykurczami) u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, w wieku dwóch lat i starszych.
  •  Ogniskowe przykurcze nadgarstka i dłoni u pacjentów dorosłych po udarze.
  •  Ogniskowe przykurcze stawu skokowego u pacjentów dorosłych po udarze (patrz punkt 4.4).
  •  Kurcz powiek (blefarospazm), połowiczy kurcz twarzy i związane z nim ogniskowe dystonie.
  •  Idiopatyczny kręcz karku (dystonia szyjna).
  •  Profilaktyka bólów głowy u pacjentów dorosłych cierpiących na przewlekłą migrenę (bóle
    głowy występujące 15 dni w miesiącu lub częściej).

Zastosowanie Botoxu znajduje się również w innych dziedzinach takich jak:

Leczenie zaburzenia czynności pęcherza moczowego:

  •  Idiopatyczna nadreaktywność pęcherza moczowego z objawami nietrzymania moczu, parciem naglącym lub częstomoczem, u pacjentów dorosłych, z niewystarczającą odpowiedzią lub z nadwrażliwością na leki antycholinergiczne.
  •  Nietrzymanie moczu u pacjentów dorosłych z nadreaktywnością mięśnia wypieracza pęcherza moczowego o podłożu neurogennym po stabilnych urazach rdzenia kręgowego poniżej odcinka szyjnego oraz u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym.

 

Zaburzenia skóry i jej przydatków:

  •   Uporczywa, ciężka, pierwotna nadpotliwość pach, przeszkadzająca w codziennych czynnościach i oporna na leczenie miejscowe.

W związku z mechanizmem działania toksyny botulinowej typu A zastosowanie tego leku z powodzeniem wykorzystywane jest w medycynie estetycznej i stomatologii.

Na czym polega działanie Botox’u?

Mechanizm działania Botox’u opiera się na zablokowaniu połączeń nerwowo-mięśniowych, dzięki czemu nie dochodzi do silnego skurczu mięśnia, pomimo sygnałów wysyłanych z mózgu. Dlatego popularnie określa się ostrzykiwanie zmarszczek mimicznych – relaksacją mięśni mimicznych. Niepracujące mięśnie – odpoczywają, nie powiększają się. Dzięki zabiegom ostrzykiwania mięśni mimicznych zapobiega się utrwalaniu zmarszczek.

W Polsce pierwsze zabiegi iniekcji z botoksu w celach upiększających przypisuje się na rok 1996.

Czy Botox jest bezpieczny?

Nie każdy wie, że Botox nazywany jest również jadem kiełbasianym. Tą niechlubną nazwę preparat zyskał ze względu na najczęstsze występowanie bakterii Clostridium Botulinum w zepsutych konserwach mięsnych. Zatrucie jadem kiełbasianym poprzez jego doustne spożycie upośledza układ nerwowy, wywołuje zaburzenia oddychania i prowadzi do śmierci. Nie można również ukryć, iż toksyna botulinowa jest dość silną trucizną (ze względu na toksyczność należy do kategorii broni biologicznej). Nie da się jednakże ukryć, iż mechanizm działania botoksu na układ nerwowy wykorzystywany jest w leczeniu wielu jednostek chorobowych. Botoks do dnia dzisiejszego jest powszechnie i bezpiecznie stosowany ze względu na ściśle określone dawkowanie preparatu.

Należy zauważyć, że toksyczność botoksu występuje tylko i wyłącznie w przypadku połknięcia leku w dużej ilości, dlatego jego obrót jest dość restrykcyjnie kontrolowany przez producentów i farmaceutów. Botox legalnie może być zakupiony jedynie przez lekarza – na receptę.

Jakie są wskazania do podania Botox’u?

W medycynie estetycznej Botox najczęściej podaje się w celu relaksacji mięśni mimicznych twarzy górnej części twarzy:

  • zmarszczki znajdujące się pomiędzy brwiami (tzw. „lwia zmarszczka”)
  • zmarszczki poprzeczne na czole
  •  zmarszczki powstające wokół zewnętrznych kątów oka tzw. „kurze łapki”.

Do rzadszych zaleceń należy ostrzyknięcie:

  • zmarszczek na nosie (tzw. „królicza zmarszczka”)
  • zmarszczek powstających wokół ust (tzw. „zmarszczki palacza”)
  • w celu niwelowania uśmiechu dziąsłowego (tzw. „gummy smile’)
  • w celu niwelowania objawów zgrzytania zębami, powodującego przerastanie mięśni żwaczy (tzw. „botox jaw”)
  •  silnego mięśnia bródkowego.

W bardzo rzadkich przypadkach można ostrzyknąć rownież mięsień szeroki szyi, jednak niewielu pacjentów kwalifikuje się do tego zabiegu, a efekty nie należą do spektakularnych.

Od kilku lat Botox z powodzeniem stosuje się również w celu leczenia migren i zapobieganie nawrotom bóli migrenowych.

Do najnowszych zastosowań Botox’u należy również dopisać leczenie trądziku różowatego i napadowego rumienia twarzy.

Jakie są przeciwwskazania do zabiegów z zastosowaniem Botox’u?

Do bezwzględnych przeciwwskazań należą:

  •  ciąża i okres karmienia piersią
  • osoby cierpiące na niektóre choroby neurologiczne np. Miastenia Gravis, zespół Lamberta Eatona
  • zaburzenia pracy układu sercowo-naczyniowego
  • choroby związane z pracą mięśni
  • osoby uczulone na albuminę ludzką
  • choroby autoimmunologiczne (reumatoidalne zapalenie stawów, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, łuszczycowe zapalenie stawów, choroba Leśniowskiego- Crohna, choroba Grave-Basedowa, zesztywniające zapalenie stawów, etc.)
  • zażywanie w przeciągu 7 dni przed planowanym zabiegiem leków takich jak: aminoglikozydy (streptomycyna, amikacyna); aminochinolany (chlorochina, hydroksycholina), linkomycyna, tetracykliny, polimyksyny, D-pencicylamina, tubokuraryna, pankuronium, galamina, sukcynylocholina
  • osoby z poważnymi zaburzeniami krzepliwości krwi
  • pacjenci onkologiczni
  • pacjenci chorujący na nieustabizowaną cukrzycę
  • Wiek poniżej 18 roku życia należy do względnych przeciwwskazań. W przypadku wykonywania zabiegów z zakresu medycyny estetycznych standardem postępowania jest nie przyjmowanie pacjentów niepełnoletnich. W pozostałych specjalizacjach zastosowanie botoksu jest dokładnie konsultowane i omawiane z rodzicami pacjenta, natomiast ostateczną decyzję o zabiegu podejmuje lekarz.

Wszystko co powinieneś wiedzieć o zabiegu ostrzyknicia Botox’em.

Zabiegi z zastosowaniem Botox’usą niezwykle popularne. Wbrew powszechnej opinii ostrzykiwanie pojedynczych punktów na twarzy nie stanowi znacznego dyskomfortu. Odczucia bólowe mogą wystąpić jedynie podczas ostrzykiwania dużych mięśni jak np. mięśnie żwaczy oraz podczas leczenia nadpotliwości. Pomimo to, podczas iniekcji z botoksem nie stosuje się znieczulenia ze względu na możliwość wystąpienia interakcji i późniejszych powikłań pozabiegowych.

Czas trwania zabiegu w przypadku leczenia zmarszczek oraz w zależności od umiejętności lekarza i wielkości obszaru zwykle zajmuje nie więcej niż 5 minut. Przy leczeniu nadpotliwości może trwać niewiele dłużej ze względu na spory obszar iniekcji.

Zawsze jednak do zabiegu nie powinniśmy podchodzić bez:
• dokładnego wywiadu, założenia karty pacjenta
• wykluczenia przeciwwskazań do zabiegu
• dokładnego przeczytania i zrozumienia treści świadomej zgody na zabieg – należy zauważyć, że niektóre miejsca iniekcji są ostrzykiwane off label
• przekonania, że jest to zabieg dedykowany naszej osobie, współgrający z naszymi oczekiwaniami
• jeżeli nie jesteśmy w stanie zaakceptować ewentualnych skutków ubocznych zabiegu
• jeżeli pochodzenie preparatu, który ma być podany budzi nasze wątpliwości

Bezpośrednio po zabiegu z zastosowaniem Botox’u na skórze widoczne są małe różowe bąble – podobne jak po ugryzieniu komara. Bardzo rzadko, aczkolwiek nigdy nie można tego wykluczyć – może wystąpić siniaczek, który ustępuje w przeciągu kilku dni po zabiegu. Zazwyczaj aplikacja makijażu bezpośrednio po zabiegu nie stanowi przeciwwskazania.

Efekt działania Botox’u można zauważyć zazwyczaj pomiędzy 3, a 7 dniem od jego wykonania. Ostateczny efekt zabiegu oceniamy po około 14 dniach. Po tym okresie warto odbyć wizytę kontrolną podczas której lekarz oceni intensywność działania botoksu, ewentualnie – w przypadku silnych lub reagujących niejednakowo mięśni – dostrzyknie odpowiednią ilość preparatu w celu zachowania symetrii.

Niestety efekt utrzymywania się iniekcji z Botox’u nie są trwałe. Zgodnie z powszechnie dostępnymi informacjami czas utrzymywania się efektu zabiegowego to około 2-3 miesięcy w przypadku mięśni mimicznych twarzy oraz maksymalnie 6-8 miesięcy w przypadku leczenia nadpotliwości. U niektórych pacjentów czas utrzymywania się efektu zabiegowego może być zdecydowanie dłuższy.

 

Efekt działania Botox’u zależy od:

  • cech osobniczych danego organizmu,
  • rodzaju wstrzykniętej toksyny,
  • ilości Botox’u i obszaru w który został podany,
  • sile ostrzykniętych mięśni
  • regularności wykonania zabiegów.

Ponowne iniekcje Botox’em zalecane są po upływie 4-6 miesięcy w przypadku ostrzykiwania twarzy oraz 8-9 miesięcy w przypadku ostrzykiwania ciała.

Zalecenia po zabiegu leczenia zmarszczek Botox’em.

Zabiegi z zastosowaniem Botox’u jest zabiegiem medycznym. Toteż bezpośrednio po jego wykonaniu należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarza. Bezpośrednio po zabiegu skóra jest lekko zaróżowiona, jednakże sam zabieg nie stanowi przeciwwskazań do aplikacji makijażu.

Jednak bezpośrednio po zabiegu – ( ok 4 godz) nie zaleca się:

  • intensywnego wysiłku fizycznego np. fitness, siłownia;
  • masażu okolic poddanych zabiegowi;
  • wykonywania tego samego dnia po tej procedurze innych zabiegów w obrębie leczonego obszaru;
  • podgrzewania leczonego miejsca np. w solarium;
  • długotrwałego schylania bądź kładzenia spać bezpośrednio po procedurze;
  • uciskania leczonego obszaru;
  • picia alkoholu oraz zażywania substancji przyspieszających krążenie krwi.

 

Ewentualne skutki uboczne stosowania Botox’u:

Stosowanie toksyny botulinowej typu A niesie ze sobą ryzyko występowania działań niepożądanych – podobnie jak bywa to w przypadku każdego dobrze przebadanego leku. Zazwyczaj skutki te mają charakter przemijający i utrzymują się do kilku dni.

Zalicza się do nich:
• niewielkie krwiaki, które mogą powstać w miejscu ukłucia,
• nienaturalne obniżenie lub podniesie brwi w przypadku ostrzykiwania zmarszczek poprzecznych czoła (tzw. „efekt Mefisto”) oraz zmarszczek pomiędzy brwiami,
• mały obrzęk i uczucie mrowienia w okolicy iniekcji,
• bardzo rzadko ból głowy, uczucie ucisku,
objawy podgrypowe

W przypadku nadmiernego, nieprawidłowego podania botoksu na może dojść do:
• opadania powieki górnej,
• suchości gałki ocznej i powstawania obrzęków i worków pod oczami.

U pacjentów posiadających nadmiar skóry na powiekach górnych może wystąpić dyskomfort związany z zablokowaniem możliwości unoszenia brwi i tym samym uczucia przemęczenia oczu i zawężenia pola widzenia. Wówczas należy rozważyć zabieg plastyki powiek górnych bądź zrezygnować z zabiegu podawania botoksu na zmarszczki poprzeczne czoła.